diameter symbool · diametersymbool · ø symbool
⌀ Diametersymbool
Het diametersymbool ⌀ (Unicode U+2300, officieel het DIAMETER SIGN) is het technische teken dat vóór een diametermaat staat — ⌀25 betekent "25 eenheden recht door het midden". Je komt het tegen op technische tekeningen, verpakkingen van boren en in CAD-maatvoering. Klik op de kaart hieronder om het te kopiëren.
Werkt op elk apparaat en in elke browser — plakken doe je met Ctrl+V of Cmd+V.
Zo typ je het diametersymbool ⌀ op elk apparaat
Op geen enkel standaardtoetsenbord vind je het ⌀, maar elk besturingssysteem heeft zijn eigen manier. Kies je platform:
Windows
- Zet Num Lock aan, zodat het numerieke toetsenblok cijfers invoert.
- Houd Alt ingedrukt, typ 0216 op het numerieke toetsenblok en laat Alt los — op de cursor verschijnt Ø, de beproefde vervanging voor het diametersymbool.
Tip: Voor ⌀ zelf heeft Windows geen universele alt-code: Alt + 8960 werkt alleen in programma’s op RichEdit-basis zoals WordPad — de meeste programma’s breken codes boven 255 af of negeren ze. In Word en de andere Office-programma’s typ je 2300 en druk je op Alt + X voor het echte diametersymbool; overal elders helpt Karaktertoewijzing uit het Startmenu (geavanceerde weergave, zoek op "diameter") — of je kopieert ⌀ gewoon bovenaan deze pagina. Let op: voor alt-codes telt alleen het numerieke toetsenblok, de cijferrij boven de letters werkt niet.
Mac
- Druk op Control + Cmd + Spatiebalk om de Tekenweergave te openen.
- Zoek op "diameter" en dubbelklik op ⌀ — het teken wordt op de cursorpositie ingevoegd.
Tip: De Tekenweergave werkt in elke app. Met de invoerbron "Unicode Hex-invoer" (Systeeminstellingen → Toetsenbord → Invoerbronnen) maak je ⌀ ook met Option + 2300. Handig om te weten: Option + O typt ø (met Shift wordt het Ø) — de Scandinavische letter is een prima vervanging, maar niet het diametersymbool.
iPhone & iPad
- Het iOS-toetsenbord heeft geen ⌀-toets — tik daarom bovenaan deze pagina op de kopieerkaart.
- Houd een tekstveld ingedrukt en kies "Plak" om het symbool in te voegen.
Tip: Heb je het teken vaker nodig? Maak via Instellingen → Algemeen → Toetsenbord → Tekstvervanging een snelkoppeling zoals "dia" voor ⌀ — daarna werkt hij in elke app.
Android
- Gboard en de meeste andere toetsenborden kennen geen ⌀ — kopieer het via de kaart bovenaan deze pagina.
- Houd een tekstveld ingedrukt en tik op "Plakken".
Tip: Wie het teken regelmatig gebruikt, voegt ⌀ toe aan het persoonlijke woordenboek van Gboard (Instellingen → Woordenboek) met een snelkoppeling zoals "dia" — of installeert een Unicode-toetsenbordapp.
Chromebook
- Druk op Ctrl + Shift + U om de Unicode-invoer te starten — er verschijnt een onderstreepte "u".
- Typ 2300 en bevestig met Enter of Spatie.
Tip: ChromeOS heeft ook een emoji- en symboolkiezer (Zoeken + .), maar de symbooldekking wisselt — staat ⌀ er niet bij, dan werkt de Unicode-invoer hierboven altijd. Of kopieer het teken van deze pagina.
Linux
- Druk in de meeste GTK-programma’s op Ctrl + Shift + U.
- Typ 2300 en druk op Enter om het ⌀ in te voegen.
Tip: Met een ingestelde Compose-toets maakt Compose + O + / een Ø in de meeste desktopomgevingen; voor ⌀ zelf blijft de Unicode-invoer hierboven de juiste weg.
In Word, Excel, AutoCAD & andere programma’s
Office- en CAD-software voegt bovenop de systeemsneltoetsen eigen trucjes toe.
Microsoft Word
- Typ 2300 op de gewenste plek.
- Druk op Alt + X — de code verandert ter plaatse in ⌀.
- Het kan ook via Invoegen → Symbool → Meer symbolen → Diverse technische tekens.
- Vaak nodig? Stel AutoCorrectie in: Bestand → Opties → Controle → AutoCorrectie-opties → vervang "(dia)" door ⌀.
Tip: Alt + X werkt ook in Outlook en PowerPoint, maar niet in Excel. Op de Mac open je in elke Office-app de Tekenweergave (Control + Cmd + Spatiebalk).
Microsoft Excel
- Klik op de cel (of druk op F2 om hem te bewerken).
- Houd Alt ingedrukt, typ 0216 op het numerieke toetsenblok en laat Alt los — Ø staat in de cel als diametervervanging.
- Per formule krijg je het echte teken: =UNICHAR(8960) geeft ⌀.
Tip: De Word-sneltoets Alt + X kent Excel niet. In de Nederlandse Excel-versie heet de functie UNICODEKAR. Voor labels in tekeningstijl kun je ⌀ ook invoegen via Invoegen → Symbool.
AutoCAD
- Typ %%c in een willekeurig tekst- of maatveld.
- AutoCAD zet de code automatisch om in het diametersymbool ⌀.
- In MTEXT gaat het ook via rechtermuisknop → Symbool → Diameter.
Tip: De andere klassieke %%-codes: %%d geeft het gradenteken ° en %%p het plus-minteken ±.
Google Docs
- Ga naar Invoegen → Speciale tekens.
- Zoek op "diameter" (of teken de vorm) en klik op ⌀.
Tip: Sneller bij veelvuldig gebruik: kopieer ⌀ eenmalig van deze pagina en plak met Ctrl+V — of leg via Extra → Voorkeuren → Vervangingen vast dat "(dia)" automatisch ⌀ wordt. In Google Spreadsheets maakt de formule =UNICHAR(8960) een ⌀.
Liever geen sneltoetsen onthouden?
Zet deze pagina bij je favorieten en kopieer het symbool wanneer je het nodig hebt — dat is sneller dan welke alt-code ook.
Diametersymbool ⌀ — codes voor ontwikkelaars
Alle coderingen van het diametersymbool bij elkaar — Unicode, HTML-entiteiten, CSS, JavaScript en URL-codering. Klik op een chip om hem te kopiëren.
Unicode
| Formaat | ⌀ diametersymbool |
|---|---|
| Codepunt | |
| Officiële naam | |
| Blok | |
| UTF-8-bytes | |
| UTF-16 |
HTML & XML
| Formaat | ⌀ diametersymbool |
|---|---|
| Decimale entiteit | |
| Hexadecimale entiteit | |
| Benoemde entiteit | geen — gebruik de decimale entiteit |
Programmeren
| Formaat | ⌀ diametersymbool |
|---|---|
| CSS content | |
| JavaScript / JSON | |
| Python | |
| LaTeX (wasysym) | |
| URL-codering |
Toetsenbordinvoer
| Formaat | ⌀ diametersymbool |
|---|---|
| Word / Office (Windows) | |
| AutoCAD | |
| Ø-vervanging (Windows) |
- ⌀ zit in het Unicode-blok Miscellaneous Technical (U+2300–U+23FF), in goed gezelschap van ⌘ en ⏏. Anders dan de valutatekens hoort het niet bij Latin-1 — elk modern UTF-8-systeem toont het probleemloos, maar heel oude 8-bitsoftware kan het niet.
- Er is geen benoemde HTML-entiteit voor ⌀ (geen
⋄) — gebruik⌀of⌀. En pas op:∅levert ∅ op, het teken van de lege verzameling — een ander teken. - Ø en ø (U+00D8 / U+00F8) zijn letters uit het Deense en Noorse alfabet. Waar ⌀ niet beschikbaar is, zijn ze de klassieke vervangingen — en de enige lookalikes met een echte Windows-alt-code. Typografisch blijven het echter letters, niet het diametersymbool.
Het diametersymbool: een klassieker uit de tekenkamer
Een cirkel met een streep
Het ⌀ — ook wel het dia-symbool of de "cirkel met streep" genoemd — staat op technische tekeningen voor de diameter van een rond element: een cirkel, de vooraanzicht van een cilinder, doorstreept door een schuine streep. Maatvoeringsnormen als ISO 129 en ASME Y14.5 schrijven voor dat het teken zonder spatie direct vóór de waarde staat: een gat met de aanduiding ⌀8 is 8 eenheden breed. Die conventie bespaart het woord "diameter" duizenden keren op één tekening — niet verwonderlijk dat het dia-symbool tot de bekendste tekens in de maakindustrie behoort. Voor een bol gebruik je S⌀ ("boldiameter"); een straal krijgt helemaal geen symbool, alleen een hoofdletter R.
⌀ vs. Ø vs. ∅: drie lookalikes
Unicode kent maar liefst drie tekens die eruitzien als een doorgestreepte cirkel. Het diametersymbool ⌀ (U+2300) is het technische symbool. Ø en ø (U+00D8 / U+00F8) zijn letters uit het Deense en Noorse alfabet — decennialang geleend als diametervervanging, omdat ze in de oude codepagina’s zitten en echte alt-codes hebben. En ∅ (U+2205) is het teken van de lege verzameling uit de wiskunde, meestal hoger getekend met een steilere streep. Op een tekening of in een specificatie gebruik je ⌀; als het lettertype of systeem het niet kan tonen, is Ø de aanvaarde vervanging — maar ∅ nooit. Een vierde lookalike, ⊘ (U+2298 CIRCLED DIVISION SLASH), houdt zijn streep binnen de cirkel en hoort thuis in de wiskundige notatie, niet op tekeningen. En de Griekse letter φ (phi) is een valse vriend op zich: "phi-symbool" is een veelgehoorde misbetiteling van ⌀, omdat sommige lettertypen phi tekenen als een doorgestreepte cirkel — maar de streep van phi staat verticaal, terwijl die van het diametersymbool onder 45° schuin loopt.
| Symbool | Naam | Unicode | Grootste verschil |
|---|---|---|---|
| ⌀ | Diametersymbool | U+2300 | Het juiste teken — de streep kruist de cirkel onder 45° |
| Ø | Scandinavische letter O met streep | U+00D8 / U+00F8 | Aanvaarde vervanging — maar een letter, niet het teken |
| ∅ | Lege verzameling | U+2205 | Alleen wiskunde — hogere vorm, steilere streep |
| ⊘ | Omcirkelde deelstreep | U+2298 | Wiskundige notatie — de streep blijft binnen de cirkel |
| φ | Griekse letter phi | U+03C6 | Misbetiteling "phi-symbool" — de streep van phi staat verticaal |
Het diametersymbool in de praktijk
Je stuit op het ⌀ op verpakkingen van boren en tappensets, in specificaties van buizen en fittingen, in CNC- en 3D-printbestanden en op elke vorm van CAD-tekening — AutoCAD-gebruikers kennen het vooral als de code %%c. Overal waar de grootte van een cirkel telt, duikt het op: ⌀25-lagers, pasgaten van ⌀ 10 mm, boorpatronen met 2× ⌀8. Klik op een voorbeeld om het te kopiëren:
Het symbool staat altijd vóór de waarde — ⌀25, nooit 25⌀ — en zit in de hulplijnen van de maatvoering strak tegen het getal, vaak in de eigen technische belettering van de tekening.
Correct gebruik
- ✓
⌀50mm - ✓
⌀ 100cm - ✓
Buis ⌀75 - ✓
Gat ⌀6,35 - ✓
⌀25.4±0.1mm(met tolerantie)
Vermijden
- ✗
50mm⌀(symbool achter de waarde) - ✗
DIA 50mm/D=50mm(tekstvervangingen) - ✗
∅50mm(teken van de lege verzameling — verkeerd teken)
Ø50mm is niet de normvorm, maar wordt als vervanging gedoogd als ⌀ niet getypt of weergegeven kan worden.
Veelgestelde vragen
Hoe kopieer ik het ⌀ diametersymbool?
Klik bovenaan deze pagina op de ⌀-kaart — het symbool staat dan meteen op je klembord. Plakken doe je overal met Ctrl+V (Windows) of Cmd+V (Mac).
Wat is de alt-code voor het diametersymbool?
Een echte Windows-alt-code voor ⌀ bestaat niet — het teken valt buiten de oude codepagina’s. Alt + 8960 werkt alleen in programma’s op RichEdit-basis zoals WordPad; de meeste programma’s breken codes boven 255 af of negeren ze, dus daar kun je niet op rekenen. De beproefde vervanging is Ø: houd Alt ingedrukt en typ 0216 op het numerieke toetsenblok (Alt + 0248 geeft de kleine ø). In Word en de andere Office-programma’s typ je 2300 en druk je op Alt + X voor het echte diametersymbool.
Wat is het verschil tussen ⌀, Ø en ∅?
Drie lookalikes, drie verschillende tekens. ⌀ (U+2300 DIAMETER SIGN) is het technische symbool voor de diameter van een rond element. Ø en ø (U+00D8/U+00F8) zijn letters uit het Deense en Noorse alfabet die al decennialang als diametervervanging dienstdoen. ∅ (U+2205 EMPTY SET) komt uit de wiskunde en wordt meestal hoger getekend, met een steilere streep. Op tekeningen en in specificaties hoort ⌀ thuis; waar het niet weergegeven kan worden, is Ø de aanvaarde vervanging — ∅ nooit.
Is het diametersymbool hetzelfde als φ (phi)?
Nee. φ (U+03C6) is een letter uit het Griekse alfabet en staat voor hoeken, de gulden snede en natuurkundige grootheden. De benaming "phi-symbool" voor ⌀ is een veelgemaakte vergissing, omdat sommige lettertypen phi tekenen als een doorgestreepte cirkel. Het diametersymbool is U+2300 — en zijn streep loopt diagonaal onder 45°, niet verticaal zoals bij phi.
Hoe schrijf ik een diameter met toleranties?
De volgorde is altijd symbool, waarde, tolerantie, eenheid: ⌀50±0,1 mm, of bij tweezijdige toleranties ⌀50 +0,1/−0,05 mm. Het symbool staat nooit achter het getal (50 mm ⌀), en op tekeningen hebben tekstvervangingen als "DIA" of "D=" niets te zoeken — ⌀ is de gestandaardiseerde vorm.
Hoe typ ik het diametersymbool in AutoCAD?
Typ %%c in een willekeurig tekst- of maatveld — AutoCAD maakt er automatisch ⌀ van. De andere twee %%-codes zijn %%d voor het gradenteken ° en %%p voor plus-min ±. In MTEXT vind je het symbool ook via rechtermuisknop → Symbool → Diameter.
Hoe typ ik ⌀ in Word, Excel of Google Docs?
In Word typ je 2300 en druk je op Alt + X — de code wordt een ⌀. In Excel werkt de formule =UNICHAR(8960), of de Ø-alt-code Alt + 0216 direct in de cel. In Google Docs vind je het teken via Invoegen → Speciale tekens door op "diameter" te zoeken.
Wat is de Unicode van het diametersymbool?
Het diametersymbool is U+2300 (DIAMETER SIGN) in het blok Miscellaneous Technical. In HTML schrijf je het als ⌀ of ⌀ — een benoemde entiteit bestaat niet. In UTF-8 neemt het de drie bytes E2 8C 80 in; in een URL is het gecodeerd als %E2%8C%80.
Hoe typ ik ⌀ op een Mac?
Druk op Control + Cmd + Spatiebalk om de Tekenweergave te openen, zoek op "diameter" en dubbelklik op ⌀. Heb je de invoerbron "Unicode Hex-invoer" ingeschakeld (Systeeminstellingen → Toetsenbord → Invoerbronnen), dan kun je ook Option ingedrukt houden en 2300 typen.
Hoe typ ik het diametersymbool op een iPhone of Android-telefoon?
Op de standaardtoetsenborden van iOS en Gboard ontbreekt ⌀ — het snelst kopieer je het van deze pagina. Wie het vaker nodig heeft, stelt een tekstvervanging in: op de iPhone via Instellingen → Algemeen → Toetsenbord → Tekstvervanging, bijvoorbeeld "dia" voor ⌀; op Android maak je dezelfde snelkoppeling aan in het persoonlijke woordenboek van Gboard.
Wat betekent ⌀ op een tekening of in een specificatie?
Het markeert een diameter: de breedte van een cilindrisch of rond element, gemeten recht door het midden. Het teken staat altijd vóór de waarde — ⌀25 betekent "25 mm (of eenheden) in diameter". Een bol krijgt S⌀ ("boldiameter"), een straal schrijf je gewoon met een R, zoals R10.
Waarom verschijnt ⌀ als een leeg vierkantje?
Dat vierkantje — in jargon "tofu" genoemd — betekent dat het gebruikte lettertype U+2300 niet bevat. Klassieke tekstlettertypen als Times New Roman en Arial kennen het teken niet; Segoe UI Symbol (Windows), Apple Symbols (macOS), Noto Sans Symbols en DejaVu Sans wel. Is je publiek mogelijk op oude systemen onderweg, wijk dan uit naar Ø.
Is er een straalsymbool als tegenhanger van ⌀?
Nee — Unicode kent een diametersymbool, maar geen eigen teken voor de straal. Op technische tekeningen staat daarom gewoon een hoofdletter R voor de waarde (R5 betekent: straal 5 mm), terwijl ⌀ uitsluitend voor diameters staat en S⌀ voor boldiameters.
Hoe schrijf ik het diametersymbool in LaTeX?
Laad het pakket wasysym en gebruik \diameter. Verwar het niet met \varnothing — dat levert ∅ op, het teken van de lege verzameling: een ander teken met een steilere streep.
Diametersymbool downloaden
Gratis ⌀-artwork in drie formaten — voor ontwerpen, documenten en drukwerk. Naamsvermelding is niet vereist.
