çap işareti · çap sembolü · çap simgesi
⌀ Çap İşareti
Çap işareti ⌀ (Unicode U+2300, resmî adıyla DIAMETER SIGN), teknik çizimlerde çap ölçüsünün önüne gelen mühendislik işaretidir — ⌀25, “merkezinden dümdüz 25 birim” demektir. Onu matkap ucu ambalajlarında, CAD ölçülerinde ve çapın önemli olduğu her yerde görürsünüz. Kopyalamak için aşağıdaki karta tıklayın.
Her cihazda ve tarayıcıda çalışır — Ctrl+V veya Cmd+V ile yapıştırın.
Çap işareti ⌀ her cihazda nasıl yazılır
Çap işareti hiçbir standart klavyede yok, ama her işletim sisteminin bir yolu var. Platformunuzu seçin:
Windows
- Sayısal tuş takımı rakam bassın diye Num Lock’u açın.
- Alt’ı basılı tutun, sayısal tuş takımında 0216 yazın ve Alt’ı bırakın — imlecin olduğu yerde, çap işaretinin standart vekili Ø belirir.
İpucu: Windows’un ⌀ için evrensel bir alt kodu yoktur: Alt + 8960 yalnızca WordPad gibi RichEdit tabanlı uygulamalarda çalışır — çoğu program 255’in üzerindeki kodları katlar ya da yok sayar, o yüzden buna güvenmeyin. Word ve diğer Office uygulamalarında 2300 yazıp Alt + X’e basarak gerçek çap işaretini alın; başka yerlerde Başlat menüsünden “Karakter Eşlemi”ni açın (gelişmiş görünümde “diameter” aratın) — ya da ⌀’yi bu sayfanın üstünden kopyalayın. Unutmayın: alt kodlarında harflerin üstündeki sayı sırası işe yaramaz, mutlaka sayısal tuş takımı gerekir.
Mac
- Karakter Görüntüleyici’yi açmak için Kontrol + Komut + Boşluk tuşlarına basın.
- “diameter” diye aratın ve ⌀’ye çift tıklayarak imlecin olduğu yere ekleyin.
İpucu: Karakter Görüntüleyici her uygulamada çalışır. Unicode Hex Girişi düzenini etkinleştirirseniz (Sistem Ayarları → Klavye → Girdi Kaynakları), Option’ı basılı tutup 2300 yazmak da ⌀ verir. Not: Option + O, ø yazar (Shift + Option + O büyük Ø verir) — İskandinav harfi kullanışlı bir vekildir ama çap işareti değildir.
iPhone & iPad
- Varsayılan iOS klavyesinde ⌀ tuşu yok — bunun yerine bu sayfanın üstündeki kopyalama kartına dokunun.
- İşareti gereken yere basılı tutup Yapıştır ile ekleyin.
İpucu: Sık mı yazıyorsunuz? Ayarlar → Genel → Klavye → Metin Değişimi’nde “dia” gibi bir kısayolu ⌀’ye bağlayın — artık her uygulamada çalışır.
Android
- Gboard ve çoğu varsayılan klavyede ⌀ yok — bu sayfanın üstündeki karttan kopyalayın.
- Bir metin alanına basılı tutup Yapıştır’a dokunarak ekleyin.
İpucu: Tekrarlayan kullanım için ⌀’yi Gboard’un kişisel sözlüğüne (Ayarlar → Sözlük) “dia” gibi bir kısayolla ekleyin ya da bir Unicode klavye uygulaması kurun.
Chromebook
- Unicode girişini başlatmak için Ctrl + Shift + U’ya basın — altı çizili bir “u” belirir.
- 2300 yazın ve Enter ya da Boşluk ile onaylayın.
İpucu: ChromeOS’un bir emoji ve sembol seçicisi de var (Ara + ., yani Başlatıcı + nokta), ama sembol kapsaması değişkendir — ⌀ listede yoksa yukarıdaki Unicode girişi her zaman işe yarar; ya da işareti bu sayfadan kopyalayın.
Linux
- Çoğu GTK uygulamasında Ctrl + Shift + U’ya basın.
- 2300 yazın ve Enter’a basarak ⌀’yi ekleyin.
İpucu: Compose tuşu ayarlıysa Compose + O + / çoğu masaüstü ortamında Ø üretir; ⌀ için yukarıdaki Unicode girişini kullanın.
Word, Excel, AutoCAD ve diğer uygulamalarda
Office ve CAD yazılımları, yukarıdaki sistem kısayollarına kendi kısayollarını ekler.
Microsoft Word
- İşareti istediğiniz yere 2300 yazın.
- Alt + X’e basın — kod olduğu yerde ⌀’ye dönüşür.
- Alternatif: Ekle → Simge → Diğer Simgeler → Çeşitli Teknik.
- Sık mı kullanıyorsunuz? Otomatik Düzeltme ayarlayın: Dosya → Seçenekler → Yazım Denetleme → Otomatik Düzeltme Seçenekleri → “(dia)” yerine ⌀.
İpucu: Alt + X, Outlook ve PowerPoint’te de çalışır ama Excel’de çalışmaz. Mac’te her Office uygulamasında Karakter Görüntüleyici’yi (Kontrol + Komut + Boşluk) kullanın.
Microsoft Excel
- Hücreye tıklayın (ya da düzenlemek için F2’ye basın).
- Alt’ı basılı tutun, sayısal tuş takımında 0216 yazın ve Alt’ı bırakın — hücrede çap vekili Ø belirir.
- Gerçek işaret için formül seçeneği: =UNICHAR(8960), ⌀ döndürür.
İpucu: Excel, Word’ün Alt + X kısayolunu desteklemez. Türkçe Excel’de işlevin adı UNICODEKARAKTERİ’dir. Teknik çizim tarzı etiketler için ⌀’yi Ekle → Simge yoluyla da ekleyebilirsiniz.
AutoCAD
- Herhangi bir metin veya ölçü alanına %%c yazın.
- AutoCAD bunu otomatik olarak çap işareti ⌀ şeklinde gösterir.
- MTEXT içinde sağ tık → Symbol → Diameter yolu da işe yarar.
İpucu: Diğer klasik %% kodları: %%d derece işareti °, %%p artı-eksi ± verir.
Google Docs
- Ekle → Özel karakterler yoluna girin.
- “diameter” aratın (ya da şekli çizin) ve ⌀’ye tıklayın.
İpucu: Sık kullanım için daha hızlısı: ⌀’yi bu sayfadan bir kez kopyalayıp Ctrl+V ile yapıştırın — ya da Araçlar → Tercihler → Değiştirmeler’de “(dia)”nın otomatik olarak ⌀’ye çevrilmesini ayarlayın. Google E-Tablolar’da =UNICHAR(8960) formülü ⌀ üretir.
Kısayol ezberlemek istemiyor musunuz?
Bu sayfayı yer imlerinize ekleyin ve işareti gerektiğinde kopyalayın — her alt kodundan daha hızlıdır.
Geliştiriciler için çap işareti ⌀ kodları
Çap işaretinin tüm kodlamaları tek yerde — Unicode, HTML varlıkları, CSS, JavaScript ve URL kodlaması. Kopyalamak için bir karta tıklayın.
Unicode
| Biçim | ⌀ çap işareti |
|---|---|
| Kod noktası | |
| Resmî ad | |
| Blok | |
| UTF-8 baytları | |
| UTF-16 |
HTML & XML
| Biçim | ⌀ çap işareti |
|---|---|
| Ondalık varlık | |
| Onaltılık varlık | |
| Adlandırılmış varlık | yok — ondalık varlığı kullanın |
Programlama
| Biçim | ⌀ çap işareti |
|---|---|
| CSS content | |
| JavaScript / JSON | |
| Python | |
| LaTeX (wasysym) | |
| URL kodlaması |
Klavye ile giriş
| Biçim | ⌀ çap işareti |
|---|---|
| Word / Office (Windows) | |
| AutoCAD | |
| Ø vekili (Windows) |
- ⌀, Unicode’un Miscellaneous Technical (Çeşitli Teknik) bloğunda (U+2300–U+23FF), ⌘ ve ⏏ ile yan yana yer alır. Para birimi işaretlerinin aksine Latin-1’in parçası değildir — modern UTF-8 sistemler sorunsuz gösterir ama çok eski 8-bit yazılımlar gösteremez.
- ⌀ için adlandırılmış bir HTML varlığı yoktur (öyle bir
⋄bulunmaz) — bunun yerine⌀ya da⌀kullanın.∅tuzağına düşmeyin: o, ∅ işaretini, yani boş kümeyi basar — bambaşka bir karakterdir. - Ø ve ø (U+00D8 / U+00F8), Danca ve Norveççe alfabelerin harfleridir. ⌀’nin bulunmadığı yerlerde klasik vekillerdir ve gerçek bir Windows alt koduna sahip tek benzerlerdir — ama tipografik olarak harftirler, çap işareti değil.
Çap işareti: teknik resmin klasiği
Çizgili bir daire
⌀ — kimi yerde dia simgesi ya da “çizgili daire” diye de anılır — teknik çizimlerde dairesel bir elemanın çapını işaretler: bir daire (silindirin önden görünüşü) ve onu kesen çapraz bir çizgi. ISO 129 ve ASME Y14.5 gibi ölçülendirme standartları, işaretin boşluk bırakılmadan değerin hemen önüne konmasını şart koşar: ⌀8 yazan bir delik, 8 birim çapındadır. Bu kural, tek bir çizimde “çap” kelimesini binlerce kez yazmaktan kurtarır; dia simgesinin imalatın en tanınmış işaretlerinden biri hâline gelmesi boşuna değildir. Küre S⌀ ile ölçülendirilir (“küresel çap”); yarıçapın ise simgesi yoktur, yalnızca büyük bir R harfi vardır.
⌀, Ø ve ∅: birbirine benzeyen üç işaret
Unicode’da üç karakter de çizgili bir daire gibi görünür. Çap işareti ⌀ (U+2300) teknik simgedir. Ø ve ø (U+00D8 / U+00F8), Danca ve Norveççe alfabelerin harfleridir — eski kod sayfalarında bulundukları ve gerçek alt kodları olduğu için onlarca yıldır çap vekili olarak ödünç alınmışlardır. ∅ (U+2205) ise matematiğin boş küme işaretidir; genellikle daha uzun, daha dik çizgili çizilir. Teknik çizimde ya da şartnamede eliniz ⌀’ye gitsin; yazı tipi ya da sistem gösteremiyorsa Ø kabul görmüş bir vekildir — ama ∅ asla değildir. Dördüncü bir benzer, ⊘ (U+2298 CIRCLED DIVISION SLASH), çizgisini dairenin içinde tutar ve çizimlere değil, matematiksel gösterime aittir. Yunan harfi φ (fi) ise başlı başına bir dost-düşman karışıklığıdır: “fi işareti”, ⌀ için yaygın bir yanlış adlandırmadır, çünkü bazı yazı tipleri fi’yi çizgili bir daire gibi çizer — oysa fi’nin çizgisi diktir, çap işaretinin çizgisi ise 45° çapraz gider.
| İşaret | Ad | Unicode | Temel fark |
|---|---|---|---|
| ⌀ | Çap işareti | U+2300 | Doğrusu bu — çizgi daireyi 45° açıyla keser |
| Ø | İskandinav çizgili O harfi | U+00D8 / U+00F8 | Kabul görmüş vekil — ama bir harf, işaret değil |
| ∅ | Boş küme | U+2205 | Yalnızca matematik — daha uzun glif, daha dik çizgi |
| ⊘ | Daire içinde bölme çizgisi | U+2298 | Matematiksel gösterim — çizgi dairenin içinde kalır |
| φ | Yunan fi harfi | U+03C6 | “Fi işareti” yanlış adlandırması — fi’nin çizgisi diktir |
Çap işareti gündelik hayatta
⌀ ile matkap ucu ambalajlarında ve kılavuz setlerinde, boru ve bağlantı elemanı şartnamelerinde, CNC ve 3D baskı dosyalarında ve her tür CAD çiziminde karşılaşırsınız — AutoCAD kullanıcıları onu en çok %%c koduyla tanır. Bir dairenin boyutunun önemli olduğu her yerde ortaya çıkar: ⌀25 rulmanlar, ⌀ 10 mm kavela delikleri, 2× ⌀8 bağlantı düzenleri. Kopyalamak için aşağıdaki örneklerden birine tıklayın:
İşaret her zaman değerin önündedir — ⌀25, asla 25⌀ değil — ve ölçü çizgisinde sayıya bitişik durur, çoğu zaman çizimin kendi teknik yazı tipiyle yazılır.
Doğru kullanım
- ✓
⌀50mm - ✓
⌀ 100cm - ✓
Boru ⌀75 - ✓
Delik ⌀6,35 - ✓
⌀25.4±0.1mm(toleranslı)
Kaçının
- ✗
50mm⌀(işaret değerin arkasında) - ✗
DIA 50mm/D=50mm(metin vekilleri) - ✗
∅50mm(boş küme işareti — yanlış karakter)
Ø50mm standart biçim değildir ama ⌀ yazılamadığında ya da gösterilemediğinde hoş görülen bir vekildir.
Sıkça sorulan sorular
⌀ çap işaretini nasıl kopyalarım?
Bu sayfanın üstündeki ⌀ kartına tıklayın; çap işareti anında panonuza kopyalanır. Sonra Ctrl+V (Windows) veya Cmd+V (Mac) ile istediğiniz yere yapıştırın.
Çap işaretinin alt kodu nedir?
⌀ için evrensel bir Windows alt kodu yoktur — işaret eski kod sayfalarının dışında kalır. Alt + 8960 yalnızca WordPad gibi RichEdit tabanlı uygulamalarda çalışır; çoğu program 255’in üzerindeki kodları katlar ya da yok sayar, bu yüzden buna güvenmeyin. Klasik vekil Ø’dir: Alt’ı basılı tutup sayısal tuş takımında 0216 yazın (Alt + 0248 küçük ø verir). Word ve diğer Office uygulamalarında ise 2300 yazıp Alt + X’e basarak gerçek çap işaretini elde edersiniz.
⌀, Ø ve ∅ arasındaki fark nedir?
Birbirine benzeyen üç işaret, üç farklı karakter. ⌀ (U+2300 DIAMETER SIGN), dairesel bir elemanın çapını gösteren mühendislik işaretidir. Ø ve ø (U+00D8/U+00F8), Danca ve Norveççe alfabelerin harfleridir ve uzun süredir çap vekili olarak kullanılır. ∅ (U+2205 EMPTY SET) ise matematikten gelen boş küme işaretidir — genellikle daha uzun ve daha dik bir çizgiyle çizilir. Teknik çizimlerde ve şartnamelerde doğrusu ⌀’dir; Ø kabul görmüş bir vekildir; ∅’den ise kaçının.
Çap işareti φ (fi) ile aynı mı?
Hayır. φ (U+03C6) Yunan alfabesinin bir harfidir; açılar, altın oran ve fiziksel büyüklükler için kullanılır. “Fi işareti”, ⌀ için yaygın bir yanlış adlandırmadır, çünkü bazı yazı tipleri fi’yi çizgili bir daire gibi çizer — oysa çap işareti U+2300’dür ve çizgisi dik değil, 45° çaprazdır.
Toleranslı bir çap nasıl yazılır?
Sıra hep aynıdır: önce işaret, sonra değer, ardından tolerans ve birim: ⌀50±0,1 mm; çift yönlü toleranslarda ⌀50 +0,1/−0,05 mm. İşareti asla sayının arkasına koymayın (50 mm ⌀) ve çizimlerde “DIA” ya da “D=” gibi metin vekillerinden kaçının — standart biçim ⌀’dir.
AutoCAD’de çap işareti nasıl yazılır?
Herhangi bir metin veya ölçü alanına %%c yazın; AutoCAD bunu ⌀ olarak gösterir. Diğer iki %% kodu: %%d derece işareti °, %%p artı-eksi ± verir. MTEXT içinde sağ tık → Symbol → Diameter yolunu da kullanabilirsiniz.
Word, Excel veya Google Docs’ta ⌀ nasıl yazılır?
Microsoft Word’de 2300 yazıp Alt + X’e basın — kod ⌀’ye dönüşür. Excel’de bir hücrede =UNICHAR(8960) formülünü ya da Ø alt kodu Alt + 0216’yı kullanın. Google Docs’ta Ekle → Özel karakterler yoluna girip “diameter” diye aratın.
Çap işaretinin Unicode’u nedir?
Çap işareti, Miscellaneous Technical bloğunda yer alan U+2300’dür (DIAMETER SIGN). HTML’de ⌀ veya ⌀ olarak yazılır — adlandırılmış bir varlığı yoktur. UTF-8’de E2 8C 80 üç baytını kaplar; bir URL’de %E2%8C%80 olarak kodlanır.
Mac’te ⌀ nasıl yazılır?
Kontrol + Komut + Boşluk ile Karakter Görüntüleyici’yi açın, “diameter” diye aratıp ⌀’ye çift tıklayın. Unicode Hex Girişi klavye düzenini etkinleştirdiyseniz (Sistem Ayarları → Klavye → Girdi Kaynakları), Option’ı basılı tutup 2300 yazarak da aynı işareti elde edebilirsiniz.
iPhone veya Android telefonda çap işareti nasıl yazılır?
Ne iOS ne de Gboard, ⌀’yi varsayılan klavyeye koyar; en hızlı yol bu sayfadan kopyalamaktır. Sık kullanacaksanız bir metin değişimi ayarlayın: iPhone’da Ayarlar → Genel → Klavye → Metin Değişimi’nde “dia” kısayolunu ⌀’ye bağlayın; Android’de aynı kısayolu Gboard’un kişisel sözlüğüne ekleyin.
Teknik çizimde veya şartnamede ⌀ ne anlama gelir?
Bir çapı gösterir: silindirik ya da dairesel bir elemanın, merkezinden dümdüz geçilerek ölçülen genişliğidir. İşaret her zaman değerin önündedir — ⌀25, “çapı 25 mm (ya da birim)” demektir. Küre S⌀ alır (“küresel çap”), yarıçap ise başına düz bir R konularak yazılır: R10 gibi.
⌀ neden boş bir kutu olarak görünüyor?
O kutu (“tofu” denir), kullanılan yazı tipinin U+2300’ü içermediği anlamına gelir. Times New Roman ya da Arial gibi klasik metin yazı tiplerinde yoktur; Segoe UI Symbol (Windows), Apple Symbols (macOS), Noto Sans Symbols ve DejaVu Sans ise içerir. Okurlarınız eski sistemlerde olabilirse Ø’ye geri dönün.
⌀’nin yanında bir yarıçap işareti var mı?
Yok — Unicode’da çap işareti vardır ama yarıçap için özel bir işaret bulunmaz. Teknik çizimlerde değerin önüne büyük bir R konur (R5, 5 mm yarıçap demektir); ⌀ yalnızca çaplara, S⌀ ise küresel çaplara ayrılmıştır.
LaTeX’te çap işareti nasıl yazılır?
wasysym paketini yükleyip \diameter komutunu kullanın. Sakın \varnothing’a uzanmayın — o, daha dik çizgili, bambaşka bir karakter olan ∅ boş küme işaretini basar.
Çap işaretini indirin
Üç biçimde ücretsiz ⌀ grafikleri — tasarımlar, belgeler ve baskı için. Atıf gerekmez.
